7 ngày, 3 trải nghiệm: Từ "mê chơi" đến "tự giác học tập" chỉ bằng một câu hỏi

Mở đầu

Đ là cậu học sinh lớp 11 trong nhóm 4 học sinh tự quản. Tự quản trong việc sử dụng thiết bị điện tử, quản lý tiền bạc và quản lý thời gian theo một cách linh hoạt được giáo viên kiểm duyệt.

Cậu chủ động báo cáo thời gian sử dụng thiết bị, một tính năng có trong mỗi điện thoại, làm tôi khá yên tâm. Vì vậy nên tôi sẽ dùng làm ví dụ cho các bạn dễ hình dung và chiêm nghiệm.

Mục đích của việc sử dụng thiết bị nhằm phục vụ cho việc học và kết nối với giáo viên khi cần thiết. Chắc lứa tuổi teen bạn cũng hiểu sẽ có những vụng về trong hành xử, vì vậy đôi khi gọi điện cũng không được, cũng có nhiều lúc sử dụng thiết bị xa đà hơn nhu cầu thật.

Chương 1 - Hiện trạng

Chưa dừng lại, nhiều lúc bạn Đ còn vi phạm nội quy liên lạc với người ngoài, nghe nhạc sai khung giờ, đặt hàng online v.v. làm khác, làm sai đi mục đích sử dụng thiết bị.

Đã đôi lúc tôi bực mình, cũng nhắc nhở và nghiêm nghị cảnh cáo, và cũng có thời điểm cao trào phải niêm phong lại điện thoại để các bạn không sử dụng.

Trong thời gian làm giáo dục, tôi cũng ghi nhận được rất là nhiều sai lầm về việc quản lý con trẻ trong việc sử dụng thiết bị. Có người đi từ cấm đoán. Có người để con tùy ý dùng. Có người cho con thời gian giải trí cụ thể nhưng lại không nhìn vào đích đến của việc sử dụng.

• Cấm đoán
• Bản thân chúng ta và con không biết việc nên làm và cần làm hiện tại làm gì nên để con tùy ý sử dụng
• Cho con trẻ thời gian cụ thể để giải trí
• Khi con làm tốt điều gì, việc gì là sẽ thưởng
• Sử dụng nhưng không biết đích đến của việc sử dụng để làm gì

Chương 2 - Giải pháp

Đại ý là chúng ta bị nhầm lẫn giữa những khái niệm nghỉ ngơi, giải trí và giải quyết vấn đề. Nếu những yếu tố trên là sai lầm vậy thì thế nào mới đúng đắn, đó là sử dụng có ý thức.

Cụ thể là thiết bị điện tử thật sự đã chi phối đời sống của con trẻ và chi phối đời sống của chính chúng ta. Đây chính là sai lầm cốt lõi nhất. Chúng ta mất đi quyền lựa chọn và ra quyết định. Chúng ta mất đi vị thế của mình trong lòng con, con trẻ bị mất nhận thức về ranh giới công cụ, cứu cánh và “niềm vui độc tôn”.

Đó là sử dụng thiết bị điện tử như công cụ thay vì biến thiết bị điện tử thành ông chủ. Chính từ chỗ ấy, câu chuyện không còn là cấm hay cho nữa, mà là nhìn lại động cơ, nhìn lại thói quen, và nhìn lại quyền lựa chọn của cả cha mẹ lẫn con cái.

Chương 3 - Thực hành

Tôi kể để bạn hiểu tôi cũng gặp khó khăn, cũng có cảm xúc như bạn. Đặc biệt là học sinh tiêu biểu trong trường cũng giống như con nhỏ ở nhà, chúng ta đều giống nhau và vấn đề chung mà tôi muốn nói tới đó là ý thức lại vào cơ thể của mình, vào việc mình đang làm mà thôi.

Phần thực hành trong ebook được viết như một bản đồ để phụ huynh làm theo từng ngày. Nó không bắt đầu từ việc làm thật nhiều, mà bắt đầu từ việc quan sát đúng.

1. Quan sát thời gian sử dụng thiết bị mỗi ngày
2. Chốt một mục đích rõ trước khi cho dùng
3. Đối chiếu lại với nhu cầu học tập, kết nối, nghỉ ngơi
4. Nhắc lại ranh giới thay vì phản ứng bốc đồng
5. Cuối ngày, ghi nhận điều đã làm tốt và điều cần chỉnh

Khi cha mẹ nhìn rõ nhịp dùng thiết bị của con, câu hỏi sẽ bớt cảm tính và trở nên cụ thể hơn. Từ đó, việc nhắc nhở không chỉ là siết lại, mà là đi cùng con để con tự nhận ra mình cần gì và đang lệch ở đâu.